Miesięczne archiwum: Styczeń 2013

Podstawowe pojęcia z zakresu gospodarki magazynowej

Gospodarka magazynowa odgrywa istotną rolę w przedsiębiorstwie. Z jednej strony poprzez możliwość przechowywania materiałów zapewnia ciągłość produkcji, z drugiej zaś umożliwia poprzez magazynowanie wyrobów gotowych elastyczność sprzedaży.

Przez pojęcie gospodarki magazynowej należy rozumieć „działalność obejmującą zespół środków, czynności organizacyjnych, technicznych i ekonomicznych związanych z przechowywaniem zapasów magazynowych”[1]

Podstawową jednostką gospodarki magazynowej jest magazyn (skład). Jest to “jednostka organizacyjno – funkcjonalna wyposażona w środki techniczno – organizacyjne umożliwiające przechowywanie zapasów zgodnie z obowiązującymi zasadami”[2]

Do środków techniczno – organizacyjnych zaliczamy: [3]

  1. Wyodrębnioną przestrzeń w postaci budowli magazynowych tj. place składowe, budynki magazynowe, pomieszczenia,
  2. Wyposażenie techniczne tj. urządzenia do składowania (podkłady, stojaki, wieszaki, regały, rusztowania paletowe), środki transportu wewnętrznego i magazynowego (podnośniki, przenośniki, wyciągi, suwnice, żurawie, wózki), urządzenia pomocnicze do transportu u magazynowania (palety, pojemniki, kontenery, urządzenia do paletowania, pakietyzowania i pakowania ładunków, sprzęt do znakowania ładunków).
  3. Wyposażenie organizacyjne w postaci schematu organizacyjnego, zakresów czynności pracowników, instrukcji, regulaminu.
  4. Personel magazynowy o kwalifikacjach umożliwiających wykonywanie czynności magazynowych w sposób właściwy,
  5. Ewidencja obrotów magazynowych prowadzona w formie kartotek.

[1] Z.Dudziński, Organizacja gospodarki magazynowej, PTE, Katowice, 1981, s.8.

[2] R. Bąkowski, Leksykon magazynowania, PWE, Warszawa,1982,s.81.

[3] Ibid.,

Charakterystyka logistyki –jako systemu zarządzania gospodarką materiałową

Prezentowana praca ma na celu dostarczenie podstawowych wiadomości o tej nowej dziedzinie a za razem wskazanie na te ogniwa w firmie, gdzie istnieje możliwość znacznej obniżki kosztów a tym samym zwiększenie efektywności działania przedsiębiorstwa. Praca dotyczy głównie niewielkiego odcinka systemu logistycznego a mianowicie utrzymania zapasów i ich magazynowania.

W rozdziale V dla lepszego zrozumienia istoty koncepcji logistycznej ukazany został rys historyczny oraz etapy i przyczyny rozwoju tej nauki. Zostało też omówione pojęcie logistyki i jej rola w zarządzaniu firmą.

Drugi rozdział dotyczy w całości zapasów utrzymywanych w firmie. Omówione zostały podstawowe pojęcia i klasyfikacje zapasów, a także ich koszty utrzymania, dostaw i wyczerpania.

Większy nacisk położony został na koszty wyczerpania zapasów bowiem są one bardzo istotne dla firmy. Ich brak pociąga za sobą utratę klientów co jest sprzeczne z koncepcją logistyczną, bowiem każda firma funkcjonująca w systemie logistycznym jest zorientowana na jak najlepszą obsługę klienta. Jest to jedna ze strategii konkurencji.

W III rozdziale zaprezentowane zostały metody sterowania zapasami w warunkach niepewności, inflacji oraz z uwzględnieniem braku zapasu a także upustów cenowych. Ile zamawiać i kiedy, jakie pozycje zapasów utrzymywać a z jakich zrezygnować. Wszystkie te metody mają na uwadze minimalizację kosztów utrzymania tych zapasów.

Z zapasami w firmie ściśle związana jest gospodarka magazynowa i właśnie jej poświęcono IV rozdział. Odgrywa ona bowiem duże znaczenie w systemie logistycznym firmy z jednej strony w logistyce zaopatrzenia i logistyce dystrybucji z drugiej strony. Szczególna uwaga skupiona została głównie na roli i funkcji magazynów jako głównego przedmiotu zarządzania w tym zakresie. Ich rodzaje, zadania i miejsce lokalizacji odgrywa znaczną rolę we właściwym zarządzaniu dystrybucją. Rozpowszechnienie się firm przewozowo – spedycyjnych uwalnia firmy od utrzymywania własnych magazynów. Właściwa analiza problemu ułatwia podjęcie decyzji o wyborze magazynu własnego czy też publicznego. Właściwy wybór struktury sieci magazynowej może w znacznym stopniu zmniejszyć koszty magazynowania i uwolnić dodatkowy kapitał, który może być wykorzystany w innym celu.

Funkcja i podział magazynów

Magazyny występują zarówno w podsystemie zaopatrzenia produkcyjnym jak i dystrybucyjnym. Można więc powiedzieć, że magazyny stanowią rezerwy materiałów i produktów gromadzonych w celu amortyzowania, buforowania zakłóceń w otoczeniu, w  „źródle”, czyli u dostawców materiałów, w samym systemie logistycznym, a także w celu zagwarantowania zaopatrzenia rynku konsumenta – „ujścia”. [1]

Przyjmując jako kryterium podziału rodzaj jednostki organizacyjnej rozróżnia się magazyny:[2]

  1. przemysłowe
  2. usługowe
  3. handlowe
  4. transportu i spedycji

Zadaniem magazynów przemysłowych jest zapewnienie rytmicznego zaopatrzenia produkcji (magazyny materiałowe) i rytmicznego zbytu produkcji zakończonej (magazyny wyrobów gotowych).

Ze względu na funkcję wykonywaną w przedsiębiorstwie magazyny przemysłowe możemy podzielić na:[3]

  1. materiałowe (surowcowe)  – służące do przechowywania materiałów pomocniczych i podstawowych przeznaczonych do zużycia wewnątrz przedsiębiorstwa,
  2. półfabrykatów (produkcja w toku) –  służące do przechowywania częściowo przerobionych materiałów w postaci detali lub podzespoó przeznaczonych do przerobu wewnątrz przedsiębiorstwa,
  3. wyrobów gotowych –  służące do przechowywania wytworzonych w przedsiębiorstwie wyrobów przeznaczonych na sprzedaż,
  4. opakowań –  służące do przechowywania opakowań zwrotnych lub własnych,
  5. depozytowe – przeznaczone do okresowego przechowywania materiałów reklamowych, postawionych do dyspozycji dostawcy lub materiałów czekających na odbiór jakościowy.

Magazyny usługowe – przeznaczone są do przechowywania sezonowych i okresowych nadwyżek towarów, których właścicielami są przedsiębiorstwa nie posiadające odpowiedniej przestrzeni do ich magazynowania. Zleceniodawcami w głównej mierze są przedsiębiorstwa, w których budowanie i eksploatacja własnych magazynów jest nieopłacalna.

Poza tym magazyny usługowe świadczą na rzecz zleceniodawców następujące usługi:

  1. organizowanie cznynności przeładunkowych,
  2. spedycji krajowej i zagranicznej,
  3. kompletowanie partii wysyłkowych,
  4. przepakowywanie i znakownie ładunków,
  5. konserwowanie przechowywanych zapasów.

Magazyny handlowe są tworzone w jednostkach obrotu towarowego (centralach zbytu, biurach sprzedaży , hurtowniach, jednostkach sprzedaży detalicznej itp.) będących pośredniczącymi w zakupie pomiędzy producentami i użytkownikami. Dzielą się one na magazyny:

a)   hurtowe  – odbierają z przemysłu wyroby w dużych partiach wysyłkowych ,które następnie przeformowują i wysyłają w partiach przystosowanych do potrzeb handlu detalicznego. Są one tworzone głównie jako magazyny branżowe lub rejonowe wielobranżowe.

b)  detalu – charakteryzują się stosunkowo małą pojemnością oraz wieloasotymentowością towarów.

Zadaniem magazynów handlowych jest przygotowanie odpowiednich zestawów towarowych zgodnie z potrzebami odbiorców co do czasu, ilości i miejsca.


[1] Z. B. Szałek, Logistyka-…,op. cit., s. 111.

[2] R. Bąkowski, Leksykom…, op. cit., s. 81.

[3] Z. Dudziński, Organizacja gospodarki…, op. cit., s.12.

Magazyny transportu i spedycji

praceMagazyny transportu i spedycji tworzone są w jednostkach gospodarczych zajmujących się przewozem lub organizacją przewozu ładunków, które nie stanowią ich własności.  magazynach tych są przechowywanie przesyłki, które nie mogą być przewiezione bezpośrednio od dostawcy do odbiorcy z powodu konieczności skompletowania ładunku zbiorczego, oczekiwania na odpowiedni środek transportu. Magazyny takie posiada poczta, PKS, PKP, LOT oraz przedsiębiorstwa spedycyjne. Przechowywanie ładunków w magazynach tych przedsiębiorstw jest na ogół okresowe z wyjątkiem niektórych w portach morskich przeznaczonych do specjalnych celów np. dojrzewania owoców, czy stopniowej dystrybucji towarów importowanych na rynek wewnętrzny.

Według kryterium organizacji i rozmieszczenia rozróżnia się  magazyny:[1]

a)   główne

b)  wydziałowe

c)   oddziałowe

Ze względu na kryterium formy fizycznej rozróżniamy magazyny:[2]

a)   otwarte (place)

b)  półotwarte (wiaty)

c)   zamknięte (zamknięte pomieszczenia)

Innym podziałem jest podział  magazynów na:

a)   uniwersalne

b)  specjalne (chłodnie, składy celne, magazyn polowe)

Ze względu na formę własności można wyodrębnić magazyny:

a)   publiczne

b)  własne

c)   kombinowane


[1] Z. Dudziński, Organizacja gospodarki…, op. cit., s.82.

[2] Z. B. Szałek, Logistyka…, op. cit., s. 112.