Miesięczne archiwum: Luty 2013

Faza kompletacji w procesie magazynowania

Kompletacja jest jedną z najbardziej ważnych operacji procesu magazynowego. W jej wyniku następuje sformowanie takiego zestawu dóbr materialnych , który odpowiada określonemu zamówieniu odbiorcy.

Z punktu widzenia miejsca kompletowania istnieją dwa rozwiązania techniczno-organizacyjne: kompletowanie w miejscu składowania i kompletowanie na wyodrębnionej do tego celu powierzchni  poza miejscem składowania.

Kompletowanie w miejscu składowania stosuje się wówczas, gdy przeciętna ilość wyrobu pobieranego z gniazda zgodnie z zamówieniem jest mała w stosunku do  całkowitego zapasu znajdującego się w gnieździe albo wymagany jest krótki czas realizacji zamówienia lub występują częste zamówienia ekspresowe.

Kompletowanie na wyodrębnionej do tego celu powierzchni stosuje się w pozostałych przypadkach oraz, gdy wymagana jest wysoka wydajność kompletacji. Ma to miejsce przy dużej liczbie zamówień równoczesnych.

Różnica miedzy logistyką a zarządzaniem łańcuchem dostaw

Wśród istotnych elementów uznanych za zdecydowanie różniące zarządzanie łańcuchem dostaw od logistyki są elementy związane z relacjami między funkcjami oraz firmami (np. zarządzanie konfliktami, zarządzanie kanałami, partnerstwo czy praca grupowa), strategicznymi zakupami (np. wczesne włączanie dostawców, rozwój dostawców, wybór dostawców czy opcja jedno/wiele źródeł dostaw) czy w końcu związane ze strategią firmy (zarządzanie strategiczne czy kluczowe kompetencje). Z kolei pozycje uznane za zdecydowanie różniące logistykę od zarządzania łańcuchem dostaw to przede wszystkim klasyczne funkcje logistyczne (np. składowanie transport, lokalizacja obiektów logistycznych, zarządzanie zapasami czy realizacja zamówień), jak również specyficzne działania, decyzje czy narzędzia logistyczne (np. pobieranie i pakowanie produktów, gestia transportowa, systemy zarządzania składami, modele składania zamówień, przeładunek kompletacyjny czy monitorowanie przesyłek). Z danych tab. 2 wynika więc, iż zarządzanie łańcuchem dostaw i logistyka są istotnie różnymi dyscyplinami zajmującymi się względnie wieloma odrębnymi problemami.

Rys. Podstawowe modele współzależności logistyki i zarządzania łańcuchem dostaw

rysunek

Źródło; Paul D. Larson, Arni Halldorsson, Logistics Ver$m Supply Chain Management: Ań International Survey. W: „International Journal of Logistics. Research and Applications”, Vol 7, March 2004, s. 19.

Tab. 2: Logistyka a zarządzanie łańcuchem dostaw — elementy zdecydowanie różne

tabela

Źródło: Paul D. Larson, Arni Halldorsson, op. cit, s. 23.

Konkluzja taka nie wynika jednak z zestawienia 10 najważniejszych elementów charakteryzujących zarządzanie łańcuchem dostaw i logistykę (por. tab. 3). Wśród 10 elementów przypisanych do obu tych dyscyplin jest aż 7 elementów wspólnych. Tak rozumianą zbieżność obu tych dyscyplin widać chyba najlepiej w książkach i wykładach akademickich poświęconych zarządzaniu łańcuchem dostaw i logistyce, gdzie wspólne ich tematy często się powtarzają i nakładają na siebie.

Tab. 3: Lista 10 najważniejszych elementów charakteryzujących zarządzanie łańcuchem dostań’ i logistykę.

tabela

Niewątpliwie wydaje się, że istnieje pilna potrzeba głębszego poznania, zdefiniowania i zrozumienia problematyki zarządzania łańcuchem dostaw i jej związków z klasyczną logistyką Niezrozumienie tych problemów jest np. często obnażane przy próbach budowania związków między ogniwami łańcucha dostaw, gdy okazuje się, iż każde z tych ogniw może w zupełnie inny sposób definiować i rozumieć istotę zarządzania łańcuchem dostaw. Często problemy te stają się jaskrawe, gdy dochodzi do bezpośredniego spotkania oferujących stanowiska pracy i szukających możliwości zatrudnienia w sferze szeroko pojętego zarządzania łańcuchem dostaw. Można by przytoczyć dziesiątki przykładów konferencji naukowych czy warsztatów szkoleniowych, na których dyskutują między sobą o logistyce i zarządzaniu łańcuchem dostaw specjaliści, używający tych samych terminów, jednakowoż zupełnie inaczej je rozumiejący i interpretujący. Najniebezpieczniejsze są przy tym skrajne tendencje interpretacyjne, a więc np. te, w których bezkrytycznie zamienia się jeden termin drugim, bądź próbuje się na siłę podporządkować logistykę zarządzaniu łańcuchem dostaw lub zarządzanie łańcuchem dostaw logistyce.

Polska logistyka potrzebuj e badań i dyskusji, których wynikiem mogłoby być – po pierwsze -poznanie wzmiankowanych w niniejszym artykule problemów, po drugie – przynajmniej zrozumienie różnorodnych spojrzeń na problematykę reprezentowanych zarówno przez świat akademicki jak i środowisko biznesowe.

Logistyczne zarządzanie zapasami

Zapasy zbędne zostały omówione wcześniej.

Z punktu widzenia logistycznego zarządzania zapasami, bardzo korzystny jest podział zapasów za pomocą metody ABC. Umożliwia ona skoncentrowanie uwagi firmy na szczególnie ważnych pozycjach lub grupach zapasów. Według tej metody zapasy dzieli się na grupy:[1]

A – zapasy ”cenne” – według ilości asortymentów 5 – 10 %ogólnej masy i o udziale wartościowym sięgającym 75 – 80 % całości,

B – zapasy stanowiące około 20 % całości,

C – zapasy o charakterze masowym.

W metodzie tej kładzie się nacisk na asortymenty o podstawowym znaczeniu dla firmy. Uwzględnia ona  kategorie cenności (istotności zapasów), które odgrywają  decydującą rolę przy analizie kosztów i sterowaniu zjawiskiem wyczerpania się zapasów. Zaliczamy do nich: [2]

  1. 1.   najwyższy priorytet: zapasy krytyczne – nie mogą się wyczerpać,
  2. 2.   wysoki priorytet: zapasy istotne – limitowany poziom zapasów,
  3. 3.   średni priorytet: zapasy potrzebne – okazjonalnie limitowane (dopuszczalne wyczerpanie),
  4. 4.   mały priorytet: zapasy pożądane – wyczerpanie dozwolone.

            Ważność (cenność) zapasu można wyselekcjonować biorąc pod uwagę inne kryteria a mianowicie:[3]

  1. zapasy absolutnie niezbędne do produkcji,
  2. zapasy o krótkim okresie przechowywania,
  3. zapasy o krytycznym znaczeniu dla utrzymania produkcji,
  4. zapasy o długim czasie dostawy  ( okres między zamówieniem a dostawą),
  5. zapasy podatne na kradzież,
  6. zapasy dóbr charakteryzujących się dużymi gabarytami lub dużą wagą,
  7. zapasy, które mogą stać się nieprzydatne ze względu na zmianę lub unowocześnienie produkcji,
  8. zapasy wymagające specjalnego składowania (np. gazy toksyczne, materiały radioaktywne).

Podział zapasów według tej metody pozwala rozróżnić zapasy bardziej istotne od mniej istotnych.


[1] D. Kempny, op. cit., s. 19.

[2] Ibid., s. 20

[3] D.Del Mar.: Operartions and Industrial Management, Aesigning and Managing for Produkctivity, Mc Graw-Hill  Inc., New York, 1985, s. 263-264.