Miesięczne archiwum: Lipiec 2018

Określenie zakresu informacji i danych niezbędnych do oszacowania wielkości i struktury kosztów infrastruktury transportu kolejowego w Polsce oraz metod ich pozyskiwania i przetwarzania

Zgodnie z wymaganiami UE funkcjonujący w Polsce w systemie FK – podsystem KOSZTY pozwala wyróżnić te pozycje, które stanowią podstawę do oszacowania wielkości i struktury kosztów infrastruktury.

Zakres niezbędnych informacji kosztowych w zakresie użytkowania infrastruktury kolejowej ujmuje się, według ustaleń UIC[1], w czterech grupach:

  1. koszty kierowania, obsługi i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu na liniach kolejowych (koszty eksploatacji linii kolejowej)
  2. koszty bieżącego utrzymania infrastruktury na udostępnionej przewoźnikom linii kolejowej
  3. koszty inwestycji realizowanych na udostępnianej linii kolejowej
  4. udział kosztów ogólnoadministracyjnych przedsiębiorstwa PKP tj. Zarządu.

Ad. 1 Koszty kierowania, obsługi i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu

1.1. Koszty administracji centralnej i regionalnej kierowania ruchem kolejowym

1.1.1. Planowanie tras w rozkładzie jazdy pociągów

– koszty pracowników zajmujących się wyznaczaniem linii, godzi­nowym rozkładem pociągów na linii i opracowywaniem graficznych rozkładów jazdy pociągów (Biura rozkładów jazdy)

1.1.2. Śledzenie ruchu pociągów

– koszty pracowników zajmujących się prowadzeniem scentralizo­wanej kontroli ruchu pociągów i regulacji ruchu na liniach (Dyspozytura)

1.2. Koszty obsługi ruchu (inżynieria ruchu) i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu na szczeblu jednostek wykonawczych

1.2.1. Obsługa rozjazdów i sygnałów na torach należących do infrastruktury

– koszty wynagrodzeń wraz z narzutami zwrotniczych

1.2.2. Obsługa stacyjnych urządzeń sterowania ruchem kolejowym

– koszty wyprawiania i przyjmowania pociągów (wynagrodzenia wraz z narzutami dyżurnych ruchu i nastawniczych)

1.2.3. Obsługa urządzeń łączności na posterunkach ruchu

1.3.    Inne koszty

1.3.1. Służba ochrony kolei

1.3.2. Koszty wypadków kolejowych obciążających sektor infrastruktury.

Ad. 2 Koszty bieżącego utrzymania infrastruktury

Koszty bieżącego utrzymania to koszty wynagrodzeń wraz z narzutami, koszty zużycia materiałów, energii elektrycznej dla celów oświetleniowych
i klimatyzacyjnych oraz urządzeń elektrycznych, energii cieplnej dla celów ogrzewczych, usług obcych, amortyzacji, opłat i podatków dotyczących utrzymania infrastruktury tj. konserwacji, napraw bieżących i przeglądów oraz napraw głównych i awaryjnych nie stanowiących inwestycji ulepszających. Naprawy główne względnie awaryjne urządzeń stałych ujęte w kosztach (System FK) to koszty, które przywracają tylko wartość użytkową danego obiektu czy też urządzenia, ale nie są inwestycją ulepszającą. O kwalifikacji napraw (remont czy inwestycja) decydują głównie kryteria techniczne a nie finansowe.

Zatem do kosztów utrzymania infrastruktury zalicza się wszystkie wydatki związane z funkcjonowaniem infrastruktury (ogrzewaniem, oświetleniem, łącznością telefoniczna itp.) i utrzymaniem urządzeń stałych zestawionych poniżej. Należą do nich te urządzenia, które zaliczone zostały do infrastruktury kolejowej w świetle Rozporządzeń EWG nr 1108/70 i 2598/70.

  • Podtorze

– nasypy, przekopy, rowy, dreny, fosy, akwedukty (rurociągi wodne), skarpy

– pobocza i ławy torowiska

– mury osłonowe, zasadzenia ochronne stoków (żywopłoty i palisady), ogrodzenia murowane

– pasy ochronne przed pożarem

– płoty przeciwśniegowe

  • Budowle inżynieryjne (usytuowane na linii lub stacji)

– mosty, przepusty, wiadukty, mostki i przejścia nad torami

– tunele, zakryte przekopy, przejścia podziemne i przejścia pod torami

– inne budowle jak mury oporowe, budowle i zasłony przeciw lawinom i urwiskom kamieni

  • Przejazdy kolejowe w poziomie szyn, w tym urządzenia przeznaczone dla zapewnienia bezpieczeństwa przejazdów drogowych oraz sygnały
    i znaki drogowe
  • Nawierzchnia

– szyny, odbojnice, rozjazdy i zwrotnice

– podkłady, złącza, akcesoria związane z nawierzchnią

– podsypka, w tym piasek i żwir

– urządzenia elektrycznego ogrzewania rozjazdów

oraz

– spawalnictwo nawierzchni kolejowej

– badania geometryczne toru

– badania defektoskopowe szyn

– roboty geodezyjne

– prace projektowe remontów linii

  • Obiekty stacyjne wraz z oświetleniem

– perony bez urządzeń informacyjnych, w tym wiaty i osłony

– rampy

– place załadunkowe i wyładunkowe

– drogi dojścia do innych środków transportu

– systemy alarmowe i bezpieczeństwa

  • Inne urządzenia techniczne stacji

– obrotnice, suwnice

– urządzenia przestawcze

  • Urządzenia stacji rozrządowych wraz z obsługą

– hamulce torowe

– urządzenia nastawiania zwrotnic i sygnałów

– urządzenia automatycznego sterowania hamulcami i zwrotnicami

2.8 Urządzenia sygnalizacyjne bezpieczeństwa ruchu i telekomunikacji

– urządzenia sterowania ruchem kolejowym (liniowe i stacyjne)

– urządzenia zasilające system sterowania ruchu

– urządzenia łączności liniowej

– urządzenia łączności na posterunkach ruchu

– urządzenia zasilające łączności

2.9 Sieć energetyczna i urządzenia elektroenergetyczne zasilające – rozdzielnie. Są to urządzenia do wytwarzania, przetwarzania
i rozdziału energii elektrycznej dla potrzeb sygnalizacji, telekomunikacji i eksploatacji budynków

2.10 Urządzenia oświetleniowe – instalacje oświetlenia zewnętrznego służące zabezpieczeniu pracy pojazdów i bezpieczeństwa ich jazdy

2.11 Sieć trakcyjna i urządzenia przetwarzania i przesyłania energii elektrycznej trakcyjnej

– podstacje

– linie przesyłowe między podstacjami i siecią trakcyjna

– urządzenia zdalnego sterowania zasilaniem

  • Maszyny i urządzenia torowe

– podbijarki do podkładów i rozjazdów

– oczyszczarki tłucznia, zakrętarki, profilarki tłucznia, stabilizatory dynamiczne, zgrzewarki do szyn

– żurawie szynowe, dźwigi szynowe, pługi odśnieżne

– defektoskopy, wagony pomiarowe

  • Urządzenia i przyrządy pomiarowe do obsługi urządzeń sterowania ruchem kolejowym i łączności
  • Pojazdy eksploatowane w procesie utrzymania infrastruktury

– pojazdy szynowe (drezyny)

– pociągi sieciowe

– wagony techniczno – gospodarcze

– pojazdy transportu drogowego

  • Budynki lub pomieszczenia przeznaczone dla instalacji urządzeń
    i personelu obsługi ruchu oraz infrastruktury, w tym dotyczące pobierania opłat za przewóz

– nastawnie

– budynki automatyki i łączności

– budynki energetyki

– inne budynki przy linii

  • Usługi przewozowe dla potrzeb utrzymania infrastruktury
  • Koszty ogólne – pracownicy jednostek wykonawczych, regionalnych
    i centralnych zajmujących się utrzymaniem infrastruktury (nadzór, zarządzanie, administracja, pion badawczy itp.)

Ad. 3 Koszty inwestycji

Obejmują wydatki inwestycyjne (rzeczowe i osobowe oraz usługi obce) związane z powstaniem nowych elementów infrastruktury lub ich ulepszenia
(tj. przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji i modernizacji).

Oprócz wydatków inwestycyjnych, ulepszających powstaną koszty związane z przedłużeniem okresu użytkowania elementów infrastruktury lub kosztu amortyzacji od nowej wartości. Koszty inwestycji obejmują również koszty prac badawczych związanych z procesem inwestowania.

Ad. 4 Udział kosztów ogólnoadministracyjnych Zarządu PKP

Sektor infrastruktury jako jednostka organizacyjna zintegrowanego przedsiębiorstwa PKP powinna być dodatkowo obciążona częścią kosztów ogólnoadministracyjnych Zarządu PKP w stosunku do udziału obciążeń administracji sprawowania utrzymania i inwestowania w infrastrukturze.

Koszty określone w pkt 1 i 2 są ewidencjonowane w jednostkach worg służby drogowej, automatyki i telekomunikacji, energetyki oraz w służbie przewozów (w zakresie inżynierii ruchu).

Koszty utrzymania dróg kolejowych oraz obiektów przy drogach kolejowych są ewidencjonowane w Oddziałach podległych Zarządom Drogowym DOKP, takich jak:

Oddziały Drogowe DO

Oddziały Zmechanizowanych Robót Drogowych DOM

Oddziały Mostowe DMO

Oddziały Geodezyjne DOG

oraz w jednostkach podległych DG PKP, takich jak:

Zakład Maszyn Towarowych DOT

Ośrodek Diagnostyki i Spawalnictwa Nawierzchni Kolejowej DBT

Koszty automatyki i telekomunikacji są rejestrowane w Oddziałach tej służby (AO), a koszty energetyki w Oddziałach Zasilania Elektroenergetycznego (EO). Natomiast koszty powstające w służbie przewozów, a zaliczane do kosztów infrastruktury rejestrowane są w ROS – ach, tj. Rejonach Obsługi Stacji.

W nowej strukturze organizacyjnej (II etap przekształceń do końca 1998r.) koszty infrastruktury będą ewidencjonowane w Zakładach Infrastruktury – ZI, które obejmą dotychczasowe Zakłady Drogowe, Oddziały Automatyki, ROS – y (w części inżynierii ruchu) i część energetyki związanej
z diagnostyką oraz w Zakładach Naprawy Infrastruktury (naprawy nie związane
z bieżącym utrzymaniem) i Zakładach Mostowych. Zakłady Elektroenergetyki oraz Telekomunikacji Kolejowej zostaną prawdopodobnie przekształcone
w odrębne piony. Oddziały Budynków przeszły do pionu nieruchomości
i tam są ewidencjonowane ich koszty.

Koszty są ewidencjonowane w jednostkach worg na odpowiednio im przypisanych stanowiskach, zgodnie z danymi i informacjami zawartymi
w odnośnych dokumentach, takich jak: dzienniki robót, dokumenty obrotu materiałowego, ewidencja środków trwałych, ewidencja zużytej energii oraz płac z narzutami.

Koszty są pochodną wykonywanej pracy, związanej z utrzymaniem elementów składowych infrastruktury i ich użytkowaniem i w związku z tym szczegółowa ewidencja wykonanej pracy oznacza analogiczną ewidencję kosztów danego rodzaju.

[1] UIC – Podkomisja 3F/Grupa robocza ds. Infrastruktury – Raport z realizacji etapu prac dotyczącego przegrupowania stanowisk kosztów kolejowych w odniesieniu do infrastruktury – 1993 r.