Termin logistyka i jego znaczenie

Jednym ze źródeł terminu logistyka jest greckie słowo logistikós (logistikos). Oznacza ono człowieka myślącego według reguł logicznych (matematycznych i filozoficznych). Bliski znaczeniowo temu greckiemu terminowi jest łaciński przymiotnik logisticus, oznaczający: zrozumiały, racjonalny, zdolny do logicznego myślenia.

Większość autorów analizujących problemy logistyki źródła tego pojęcia upatruje w działaniach wojskowych. B.H. Kortschak stwierdza, że już cesarz bizantyjski Leontos VI w dziele pt. „Sumaryczne wyłożenie sztuki wojennej” (886-911) odnosił logistykę do sfery militarnej i pisał, że jest rzeczą logistyki „żeby żołd był wypłacany, wojsko odpowiednio uzbrojone i uszeregowa­ne, wyposażone w działa i sprzęt wojenny; żeby potrzeby wojska były dostatecznie i w odpowiednim czasie zaspokojone, a każda wyprawa wojenna odpowiednio przygotowana, tzn. przestrzeń i czas odpowiednio obliczone, obszar oszacowany z uwzględnie­niem ruchu wojsk, a także siły oporu przeciwnika, i zgodnie z tymi funkcjami należy regulować i porządkować ruchy i podział własnych sił zbrojnych[1].

Takie pochodzenie i rozumienie tego terminu sygnalizuje zarazem trudności, jakie napotykano w przyszłości przy próbach jego zdefiniowania. Reguły logiczne są, bowiem wypracowywane w ramach nauk, więc ich stosowanie wykracza poza ścisły przedmiot tych nauk. Zatem zdefiniowanie logistyki wymaga uwzględnienia nie tylko nauki, lecz musi obejmować także obszar jej stosowania oraz przede wszystkim tego, który ją stosuje.

Współczesne rozumienie logistyki nawiązuje do innego źródła, jakim jest francuskie słowo logistique, wywodzące się z terminologii wojskowej i oznaczające „praktyczną sztukę przemieszczania armii, obejmującą także ciągłe jej zaopatrywanie, prace inżynierskie i sztabowe”[2]. Takie znaczenie można odnaleźć w wydanym w Paryżu w 1837 r. dziele de Jomini pt. „Zarys sztuki wojennej”, którego rozdział 6 nosi tytuł „O logistyce, czyli sztuce wprawiania oddziałów w ruch”[3].

W wyniku tego powstało pewne zamieszanie, gdyż tym samym słowem zostały określone dwa różne zjawiska. Czym innym jest, bowiem „stosowanie logiki w praktyce” a czym innym „praktyczna sztuka przemieszczania?

Logistyka to sfera działalności gospodarczej, której przed­miotem są przede wszystkim rzeczowe i informacyjne procesy przepływu produktów materialnych w przedsiębiorstwie oraz między podmiotami gospodarującymi. Strumienie przepływu są tym elementem, który łączy całokształt zjawisk i procesów logis­tycznych. Zarządzanie tymi procesami w ich integralnym rozumie­niu to także domena logistyki, a nawet swego rodzaju filozofia logistyczna. Logistyka jest jednocześnie dziedziną wiedzy, która bada zjawiska i procesy związane z transportem, magazynowa­niem, kształtowaniem zapasów i innymi czynnościami oraz do­starczą praktyce gospodarczej odpowiednie metody i sposoby sterowania tymi procesami.

Ostatnie lata przyniosły dość szerokie zainteresowanie nauki oraz praktyki problematyką logistyki. Organizowane są konferen­cje i seminaria naukowe, będące forum wymiany myśli i konfron­tacji stanowisk ludzi nauki i praktyki gospodarczej. Rozszerza się praktyczne zastosowanie koncepcji logistycznych w przedsiębior­stwach. Lata te są okresem upowszechniania w praktyce gospo­darczej, a także w literaturze ekonomicznej pojęcia „logistyka”. Dotyczy to zwłaszcza krajów o rozwiniętej gospodarce rynkowej, które cechuje wysoka produktywność zaangażowanych zasobów, sprawność procesów gospodarczych, wydłużenie horyzontu czaso­wego w zarządzaniu. Do tych sukcesów ekonomicznych przy­czyniły się niewątpliwie także nowoczesne rozwiązania logistyczne.

W polskiej literaturze ekonomicznej najwcześniej pojęcie logi­styki wprowadził W. Stankiewicz. Jego książka Logistyka została wydana jeszcze w latach 60. i dotyczyła przede wszystkim sfery obronności[4]. Jaka jest jego definicja, proszę podać

Zarówno w literaturze zagranicznej, jak i krajowej nie ma dotychczas powszechnie przyjętej definicji logistyki. Poszczególni autorzy akcentują różne znaczenia tego pojęcia, odnosząc je zarówno do praktyki gospodarczej, jak i do dziedziny wiedzy ekonomicznej.

Na przykład F.J. Beier i K. Rutkowski stwierdzają, że logis­tyka w swym „cywilnym wcieleniu” nie jest jednoznacznie rozu­miana, podobnie jak produkcja czy marketing. Według tych autorów definicja logistyki jest następująca:

„Przez logistykę rozumie się z reguły pojęcie oznaczające zarządzanie działaniami przemieszczania i składowania, które mają ułatwić przepływ produktów z miejsc pochodzenia do miejsc finalnej konsumpcji, jak również związaną z nimi informacją w celu zaoferowania klientowi odpowiedniego pozio­mu obsługi po rozsądnych kosztach[5]

Z definicji tej — jak stwierdzają jej autorzy — wynikają trzy zadania stawiane logistyce:

  • koordynacja przepływu surowców, materiałów i wyrobów gotowych do konsumentów,
  • minimalizacja kosztów tego przepływu,
  • podporządkowanie działalności logistycznej wymogom obsługi klienta.


[1] B.H. Kortschak, Co to jest logistyka?, Wydawnictwo Austriackiej Federalnej Izby Gospodarczej, Wiedeń 1992, s. 11-15

[2] The New Encyclopedia Brytanica

[3] M. Dobrzyński, Logistyka, Instytut Zarządzania i Marketingu, Białystok 1999 s.15

[4] W. Stankiewicz, Logistyka, MON, Warszawa 1968

[5] F.J. Beier, K. Rutkowski, Logistyka, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 1995, s.16

2 thoughts on “Termin logistyka i jego znaczenie

  1. Sebastian

    wpis zawiera to, co najwazniejsze w temacie, to, co najbardziej przydatne dla kogos, kto ni mial wczesniej do czynienia z tematem. Bardzo mi sie podoba. Czekam na nastepne!

Możliwość komentowania jest wyłączona.