Archiwa tagu: Koszty utrzymania zapasów

Koszty utrzymania zapasów

Koszty utrzymania zapasów obejmują następujące koszty:[1]

  1. kapitałowe,
  2. składowania,
  3. obsługi zapasów,
  4. ryzyka

Koszty kapitałowe (utraconych korzyści z kapitału) – odzwierciedlają straty jakie ponosi firma zamrażając kapitał w zapasach, a nie w innych, opłacalnych przedsięwzięciach. Wysokość tych kosztów zależy głównie od przyjętych dla alternatywnych rozwiązań stóp procentowych. Koszty kapitałowe mogą stanowić najwyższy udział w kosztach utrzymania zapasów. Wyrażane są z reguły w procentach ogólnej wartości zapasów, które są utrzymywane przez firmę.

W firmach amerykańskich koszty kapitałowe utrzymują się na poziomie mniej więcej 8 – 40 %.wartości zapasów

            Koszty składowania związane są ruchem produktów “do” i “od” zapasów oraz koszty utrzymania zapasów w magazynie takie jak: czynsz, oświetlenie, ogrzewanie. Koszty te przybierają różną wysokość zależnie od wielkości i rodzaju zapasów. Niektóre produkty  lub towary wymagają specjalnych warunków przechowywania np. inwentarz żywy. Wówczas do kosztów składowania można zaliczyć koszty żywienia, naświetlenia czy też dodatkowych zabezpieczeń.

Do kosztów obsługi zapasów zaliczamy wydatki związane z ubezpieczeniem zapasów w magazynie od wypadków losowych (ognia, powodzi, kradzieży) oraz stosowane w niektórych stanach Ameryki podatki od wartości utrzymywanych zapasów. Ubezpieczenie na wypadek utraty lub uszkodzenia niektórych produktów może wymagać uiszczenia wysokich opłat  ubezpieczeniowych, dlatego obliczając koszty utrzymania zapasów i decydując się na zmianę ich poziomu i struktury należy wziąć pod uwagę fakt, że wydatki ubezpieczeniowe i podatki zależą od poziomu, rodzaju i wartości składowanych produktów.

Koszty ryzyka związane są ze spadkiem wartości zapasu z przyczyn pozostających poza kontrolą firmy (depracjacja na skutek starzenia się produktu, z powodu gwałtownej zmiany mody itp.) i w znacznym stopniu zależą od rozmiarów i rodzaju składowanych produktów. Kosztami ryzyka obarczone są głównie produkty żywnościowe z określonym terminem do spożycia, świeże owoce, warzywa, mięso, kosmetyki, artykuły chemiczne a także odzież.

Koszty utrzymania zapasów są kosztami zmiennymi, które ściśle zależą od wolumenu posiadanych zapasów.

Ustalenie kosztów utrzymania zapasów uwzględniających poszczególne pozycje kosztowe (koszty kapitałowe, składowania, obsługi i ryzyka zapasów) przebiega w trzech etapach.

W pierwszym etapie należy ustalić wartość utrzymywanych zapasów. Wartość ta ustalana jest z reguły na podstawie tzw.  przeciętnego kosztu zapasów czyli kosztu zakupu (nabycia) produktów stanowiących zapasy firmy lub kosztów ich wytworzenia ( jeżeli zapasy są odtwarzane w wyniku własnej produkcji firmy).

Drugi etap związany jest z ustaleniem dla poszczególnych pozycji zapasów kosztów ich utrzymania w postaci procentu wartości tego zapasu. Na procent ten składają się procenty  cząstkowe obejmujące koszty kapitałowe, składowania, obsługi i ryzyka zapasów.

Etap trzeci polega na przemnożeniu całkowitych kosztów utrzymania wyrażonych w procentach przez wartość zapasu danej pozycji.[2]


[1] D. Kempny, Zapasy w systemie logistycznym firmy, op. cit., s. 29.

[2] Zob. Ibid., s. 27-33.